کارتحقیقی چک سفید امضا

چک سفید امضاء به دلیل عدم قید مبلغ در آن، زمینه سوء استفاده بیشترکلاهبرداران و سود جویان را فراهم می کند. همچنین چک سفید امضاء مشمول تعریف چک و اسناد تجاری به معنی اخص نمی باشد زیرا تا زمانیکه چکی، سفید امضاء باشد قابل معامله در داد و ستدهای تجاری و ارائه به بانک نمی باشد و دارنده چک از مزایای تعقیب کیفری برخوردار نمی باشد بلکه این نوع چک حقوقی است. کارتحقیقی چک سفید امضا

چک سفید امضا

قانونگذار چک را وسیله پرداخت فوری و جایگزین پول قرار داده است تا در معاملات خصوصا داد و ستدهای تجاری نقش تسریع و تسهیل کننده را ایفاء نماید. از اینرو هر اقدام و عاملی که دستیابی به این هدف را با مشکل مواجه یا غیر ممکن سازد از طرف قانون گذار منع شده است. از جمله این موارد صدور چک به صورت «سفید امضاء» است. این چک که با امضای صادر کننده واگذار می شود به دلیل عدم قید مبلغ در آن و احتمالا عدم تکمیل دیگر مندرجات و نیز فراهم بودن زمینه سوء‌استفاده بیشتر، نمی‌تواند منظور قانونگذار را تامین و عملی سازد. در این مقاله با توجه به اهمیت مساله و ممنوعیت صدور این نوع چک و مجازات مربوط به آن و نیز لزوم ارائه تعریف و شناخت دقیقتر چک سفید امضاء و تمیز و تفکیک آن از دیگر چکهای مشابه، به بررسی مختصر موضوع پرداخته شده است.

تعریف چک:

چک به عنوان یک سند از اسناد تجاری به معنی اخص، برای داد و ستدهای میان مردم و تجار رایج است.

قانون گذار چک را به اینگونه تعریف کرده است : چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که در نزد محال علیه دارد کلا یا بعضا مسترد یا به دیگری واگذار ی نماید.(ق.ت ۳۱۰)

در اینجا منظور از کلمه محال علیه بانک است.(ق.ص.چ ماده ۲)

ماهیت چک:

در مورد ماهیت حقوقی چک، نظرات مختلفی از سوی اساتید و حقوقدانان کشور مطرح شده است که اختصارا به آنها اشاره می کنیم:

۱) بعضی ها،‌ ماهیت حقوقی چک را «وکالت در پرداخت» از سوی بانک دانسته اند یعنی اینکه صادر کننده چک، بانک را وکیل خود قرار می دهد تا مبلغ معینی به دستور او را از حسابش به دارنده چک برداشت کرده و بپردازد.(ق.م ماده ۶۵۶ : وکالت، عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می نماید.)

۲) بعضی دیگر، این ماهیت چک را عقد حواله دانسته اند و این بخاطر تعریف چک از دیدگاه قانون است که کلمه محال علیه آورده است.(ق.م ماده ۷۲۴ : حواله عقدی است که به موجب آن طلب شخصی از ذمه مدیون به ذمه شخص ثالثی منتقل می گردد. مدیون را محیل، طلبکار را محتال، شخص ثالث را محال علیه می گویند.)

۳) عده‌ای دیگر، ماهیت حقوقی چک را ایقاع در نظر گرفته اند به گونه ای که تعهد یکطرفه به نفع شخص ثالث می دانندو به تعریف دیگر دستور پرداخت است.

۴) دسته دیگری سعی کرده اند با اجتماع دو نظر عقد و ایقاع ماهیت حقوقی چک را اینگونه دانسته اند از این جهت که این سند عقد حواله و یا عقد وکالت در پرداخت از سوی بانک دانسته اند، عقد محسوب می شود و از جهت دیگر تعهد یکطرفه به نفع شخص ثالث است، ایقاع می دانند.(عقد معاملی است که قائم بر دو شخص و مشتمل بر ایجاب و قبول باشد و همچنین ایقاع عقدی است که قائم بر یک نفر و مشتمل بر ایجاب و قبول نمی باشد.)

۵) و بالاخره دسته دیگری، چک را سندی از اسناد تجاری به معنی اخص قرار داده اند که دارای شرایطی خاص هستند که بر اساس رعایت آن شرایط دارای اعتبار است.(قانون گذار اسناد تجاری به معنی اخص را تعریف نکرده است بلکه فقط آن را به عنوان یک سر فصل آورده است که در ذیل آن برات و فته طلب و چک قرار گرفته است.) کارتحقیقی چک سفید امضا

انواع چک:

۱) چک تایید شده: چکی است که اشخاص عهده بانک ها به حساب جاری خود صادر و توسط بانک محال علیه پرداخت وجه آن تایید می شود.(ق.ص.چ ماده1)

۲) چک تضمین شده: چکی است که توسط بانک به عهده همان بانک به درخواست مشتری صادر و پرداخت وجه آن توسط بانک تضمین می شود.(ق.ص.چ ماده1)این نوع چک نوعی اسکناس محسوب می شود.

۳) چک مسافرتی: چکی است که  توسط بانک صادر و وجه آن در هریک از شعب آن بانک یا توسط نمایندگان و کارگزران آن پرداخت می گردد.(ق.ص.چ ماده1)

۴) چک عادی: چکی است که اشخاص به عهده بانک ها به حساب جاری خود صادر و دارنده آن تضمینی جزء اعتبار صادر کننده ندارد.(ق.ص.چ ماده1)

انواع چک های عادی:

۱) چک به روز: چک باید به صورت نقد و بدون وعده صادر شود.(ق.ت ماده311)

۲) چک مشروط: چکی که در متن آن، وصول وجه منوط به تحقق شرطی باشد. به طور مثال خریدار ملکی، تمام یا قسمتی از مبلغ معامله را به صورت یک فقره چک صادر و در اختیار طلبکار(فروشنده) یا واسطه(بنگاه) بگذارد و شرط کند که تنها پس از انتقال سند در محضر، طلبکار حق داشته باشد به بانک مراجعه و وجه چک را وصول کند.(ق.ص.چ ماده13)

۳) چک وعده دار: چکی است که تاریخ که در متن چک درج شده است برای فردا یا یک هفته و یا یک ماه و یا یک سال آینده باشد. البته لازم بذکر است که صدور چک بدون وعده، بسیار نادر است.(ق.ص.چ ماده13)