ساختار نظام آموزشی در سند ملی آموزش و پرورش

مقدمه:

رشد کودکان از بدو تولد آغاز می‌شود، اما هر کودک به صورت متفاوت و با سرعت متفاوتی رشد می‌کند. رشد کودکان تحت تأثیر فرهنگ، شیوه‌های فرزند پروری، آموزش و پرورش، و عوامل دیگری از این دست قرار دارد. از آن‌جا که هدف نظام‌های آموزشی ایجاد شرایط برای رشد همه جانبه و شکوفایی تمام ظرفیت‌های انسانی دانش‌آموزان است، لذا ضروری است تصمیمات اتخاذ شده در سطوح مختلف با توجه به ویژگی‌ها و ابعاد مختلف رشد و توجه به این مساله که دانش‌آموزان در هر مرحله چگونه فکر می‌کنند و دنیای پیرامون خود را چگونه می‌بینند و نیازهای آن‌ها در هر یک از مراحل رشدی چیست، صورت گیرد.( اصلانی ، ابراهیم، ۱۳۸۴) ساختار نظام آموزشی در سند ملی آموزش و پرورش

دوران متاخر

در فلات ایران، دست کم از پانزده هزار سال پیش، انسان زندگی می‌کرده است. دربارهٔ چگونگی آموزش و پروش مردمانی که پیش از آریایی‌ها در این سرزمین زندگی می‌کردند آگاهی چندانی در دست نیست.

نزدیک به چهار هزار سال پیش، آریایی‌ها و از آن جمله مادها، پارسی‌ها و پارتی‌ها به سرزمین ایران مهاجرت کردند.

مادها در غرب و پارسی‌ها در جنوب و پارتی‌ها در شرق فلات ایران ماندگار شدند و حکومت‌هایی تشکیل دادند.( حسین دهقان و مسلم پرتو ، ۱۳۸۱)

مادها در حدود هفصد سال پیش از میلاد در سرزمین‌های غرب ایران چیره شدند و دولت ماد را بنیان گداشتند.

در دورهٔ مادها، کودکان و نوجوانان راه و رسم زندگانی و کار و جنگاوری را در خانه و ایل می‌آموختند.

آموزش رسمی مخصوص روحانیان بود. روحانیان، گذشته از خواندن و نوشتن، اصول و مراسم دینی، اخترشناسی و شیوه‌های پیشگویی سرنوشت دیگران را در مراکز دینی فرا می‌گرفتند. مردم دیگر از خواندن و نوشتن بی‌بهره بودند. مادها خطی شبیه خط میخی داشتند.( کیا منش، علیرضا، ۱۳۷۷)

در دوران هخامنشی، آموزش رسمی ویژهٔ روحانیان زرتشتی (موبدان)، شاهزادگان و دولت‌مردان بود.

اما چون در آیین زرتشت آموزش و پرورش به مانند زندگی مهم شمرده شده بود، مردم ایران به پیروی از گفتار حکیمانهٔ زرتشت، یعنی پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک، اخلاق و مهارت‌های سودمند را به فرزندان خود آموزش می‌دادند. ساختار نظام آموزشی در سند ملی آموزش و پرورش

در آن زمان آتشکده‌ها جایگاه رسمی آموزش بودند و موبدان علاوه بر درس‌ها مذهبی، پزشکی، ریاضی و اخترشناسی نیز درس می‌دادند.

نخستین دانشگاه

در دورهٔ ساسانی فرهنگ و تمدن ایرانی به شرق و غرب گسترش یافت. اما هنوز هم آموزش به گروهی خاص محدود می‌شد.

در این دوران مهم‌ترین مرکز علمی و آموزشی دوران باستان، دانشگاه جندی‌شاپور، در شهر گندی شاپور به وجود آمد.

این شهر را شاپور ساسانی بنیان نهاد و تا حدود قرن چهارم پس از اسلام آباد بود.

در دانشگاه گندی شاپور دانشمندان ایرانی در کنار دانشمندان هندی، یونانی و رومی به فعالیت علمی و بحث و گفت و گو مشغول بودند.

وقتی مدرسهٔ آتن در سال ۵۲۹ میلادی بسته شد، بسیاری از دانشمندان یونانی به گندی شاپور مهاجرت کردند.

در زمان خسرو انوشیروان بیمارستانی در این شهر ساخته شد و آموزش طب ایرانی، یونانی و هندی رونق گرفت. (سنجری، احمد رضا، ۱۳۷۷)

▪ جایگاه های آموزش پیش از بنیاد مدارس، بدین قرار بودند :

ـ مکتب برای آموختن، خواندن و نوشتن‏

ـ مکتب برای آموزش قرآن و مسایل ابتدایی

ـ ‏ آموزش ابتدایی در کاخها‏

ـ کتاب فروشی ها

ـ خانه های دانشمندان

ـ تالارهای ادبی

ـ بیابان ( بادیه )

ـ مسجد

(ادامه متن این بخش بعد از دانلود مقاله قابل مشاهده خواهد بود)

دوره معاصر

در قالب نمودار تشکیلاتی وزارت آموزش و پرورش، اولین بار در ساختار وزارت معار ف و اوقاف و صنایع مستظرفه در سال ۱۲۸۶ شمسی (۳۲۸۱ قمری) یک واحد تحقیقات تحت عنوان «دایره تحقیقات» ایجاد شد.البته وظایف آن عملا انجام پژوهش به زبان امروزی به شمار نمی رفت. ساختار نظام آموزشی در سند ملی آموزش و پرورش

(ادامه متن این بخش بعد از دانلود مقاله قابل مشاهده خواهد بود)

بعد از انقلاب

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تغییرات عمده‌ای در ساختار تشکیلات بوجود آمد. تعداد معاونت‌ها از ۹ معاونت به ۵ معاونت تقلیل یافت اما در هیچیک از دفاتر ستادی تابع این معاونت‌ها واحدی برای تصدی امر تحقیقات پیش بینی نشد. این وظیفه برعهده سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی که یکی از وظایف آن تحقیق در اهداف و محتوای برنامه‌های تحصیلی وزارت آموزش و پرورش بود، نهاده شد. این سازمان که در اسفند ماه ۱۳۵۸ با تصویب ماده واحده شورای انقلاب تثبیت شد در ارتباط با وظایف خود دفتر تحقیقات و برنامه‌ریزی و تألیف کتب درسی و همچنین دفتر پژوهش نظام‌های جهانی را همراه با چهار دفتر دیگر تأسیس کرد. بررسی ساختار تشکیلاتی سازمان مذکور نشان می‌دهد که در طی بیست سال گذشته با خود تغییرات عمده‌ای به همراه داشته است و بواسطه وظایف رسمی خود، همواره بخشی را متولی انجام پژوهش قرار داده است.

(ادامه متن این بخش بعد از دانلود مقاله قابل مشاهده خواهد بود)