شش سیگما چیست و چه اهدافی دارد؟

فرآیند حل مسأله تیم شش سیگما

قبلاً با عباراتی همچون CTQ (عوامل بحرانی برای کیفیت) و یا MBB (کمربند سیاه ارشد) آشنا شده ایم . اکنون مهمترین واژه اختصاری در شش سیگما را معرفی می کنیم : DMAIC

برای هم راستا نمودن فعالیت تیم هایی که ذاتاً با یکدیگر متفاوت می باشند ، باید از مدلی مشترک و مناسب استفاده کنیم ، تا این مدل بتواند هم افزایی لازم را درون تیم ها ایجاد نماید . پاسخ به این نیاز در شش سیگما ، فرآیند DMAIC (تعریف کردن ، اندازه گیری کردن ، تحلیل کردن ، بهبود دادن و کنترل کردن) است . این فرآیند مجموعه ای انعطاف پذیر ولی قدرتمند متشکل از ۵ گام می باشد که به منظور توسعه و بهبود استفاده می گردد .

چرخه عمر تیم DMAIC

تقریباً چندین مرحله در چرخه تیم های DMAIC وجود دارد .

مرحله اول : تعیین و انتخاب پروژه(ها)

در این گام ، مدیریت فهرستی از پروژه های بالقوه شش سیگما را برسسی کرده و امید بخش ترین پروژه ای که باید توسط تیم مورد بحث و بررسی قرار گیرد را انتخاب می کند .توصیه می کنیم تا رهبران ، پروژه هایی را را انتخاب کنند که مبتنی بر “2M” می باشند ، یعنی : معنی دار و مدیریت پذیر باشند.

مرحله دوم : تشکیل تیم

به همراه تعیین مسأله ، انتخاب تیم و رهبر تیم (کمربند سیاه و یا کمربند سبز) نیز باید مورد توجه قرار گیرد . رهبران زیرک می دانند که حضور افراد در تیم نباید بر اساس فراغت کاری آنها تعیین شود . اگر شما را برای یک تیم انتخاب نموده اند ، به این معناست که شما به عنوان فردی باهوش و پر انرژی شناخته شده اید تا نتوانید یک شرکت کننده واقعی باشید.

مرحله سوم : تهیه منشور پروژه

منشور پروژه ، سند مهمی است که تهیه آن ، راهنمای مستندی را برای اعضای تیم فراهم می نماید ، منشور پروژه مواردی مانند : دلیل تعریف پروژه ، هدف ، طرح ریزی اولیه پروژه .

شش سیگما چیست و چه اهدافی دارد؟

مرحله چهارم : آموزش تیم

آموزش دارای اهمیت بالایی در شش سیگما است . البته برخی معتقدند که واژه «آموزش» برای فراگیری شش سیگما مناسب نیست ، چرا که بسیاری از اوقات «کلاس» صرف انجام کارهای عملی و آموختن آن به کمربند سیاه ها و یا سایر اعضای تیم می گردد . در آموزش شش سیگما ، تأکید بر یادگیری توام ابزارها و فرآیند DMAIC است .

مرحله پنجم : انجام DMAIC و بکارگیری راه حل ها

تقریباً همه تیم های DMAIC مسئول به کارگیری راه حل های خودشان هستند ، و نباید اجرا را به گروه دیگری منتقل نمایند .

مرحله ششم : انتقال راه حل

سرانجام تیم DMAIC منحل خواهد شد و اعضاء یا به کارهای عادیشان باز می گردند و یا به پروژه بعدی انتقال خواهند یافت . با توجه به این که اغلب آنها در زمینه هایی کار می کنند که از راه حل هایشان تأثیر می پذیرند ، فعالیت های آتی آنها نیز به مدیریت در انتخاب راه حل ها و کسب اطمینان از اثربخش بودن مسأله حل شده کمک می نماید .

مدل حل مسأله DMAIC

ممکن است بپرسید چه چیزی DMAIC را متفاوت و یا برتر از سایر تکنیک های حل مسأله نموده است . DMAIC به عنوان مجموعه ای از حروف یا مراحل ، فراتر از سایر تکنیک ها نیست . آنچه آن را متمایز از سیگما می کند ، فعالیتهایی است که شما در هنگام طی مسیر در طول  DMAIC انجام می دهید به آن می رسید .

مهمترین تفاوت ها و یا مزایای DMAIC هفت مزیت در زیر می باشد :

• اندازه گیری مسأله
• تمرکز بر روی مشتری
• صحه گذاری علل ریشه ای
• شکستن عادات گذشته
• مدیریت ریسک ها
• اندازه گیری نتایج
• حفظ تغییرات

گام اول : تعریف مسأله

گام اول شرایط اجرای پروژه را مهیا می سازد و غالباً تیم را با چالش بزرگی مواجه می سازد . در این مرحله تیم باید به سؤالاتی پاسخ دهد . ما روی چه موضوعی کار می کنیم ؟ علت انتخاب این مسأله بخصوص چیست ؟ مشتری کیست ؟ نیازهای مشتری چیست ؟ چگونه این کار را انجام می دهیم ؟ منافع حاصل از بهبود کدامند ؟ با پاسخ دادن به این سؤالات منشور پروژه شکل می گیرد .

منشور پروژه از سازمانی به سازمان دیگر تفاوت می کند ، اما معمولاً موارد زیر را شامل می گردد.

• عواید سازمانی
• مسأله / بیان اهداف و فرصت
• فرضیات / محدودیت ها
• محدوده سیگما
• افراد و مسئولیت ها
• برنامه اولیه

گام دوم : اندازه گیری کردن

پی گیری منطقی مرحله تعریف ، انجام فاز اندازه گیری است ، بعلاوه این مرحله پلی برای گام بعدی ، یعنی تجزیه و تحلیل کردن است .

• جمع آوری اطلاعات جهت معتبر ساختن و کمی کرد مسأله / فرصت
• کشف حقایق و داده هایی که سرنخ علل اصلی مسأله می باشند .

شش سیگما چیست و چه اهدافی دارد؟

تیم های شش سیگما سازمان را از منظر فرآیندگرایی مورد توجه قرار می دهند و آن اساس در خصوص معیازهایی که می بایست اندازه گیری شوند تصمیم می گیرند .

تقریباً همیشه ، اولین اولویت تیم DMAIC معیارهای خروجی است که به بهترین نحو مسائل کنونی را کمی می کنند . این معیارهای اصلی ، اطلاعاتی هستند که جهت تکمیل منشور پروژه استفاده می شوند .

فهرست مطالب

بخش اول : شش سیگما چیست

فصل اول : داستان موفقیت آمیز شش سیگما       ۲

فصل دوم : منظور از شش سیگما چیست              ۶

فصل سوم : شش سیگما در سازمان شما               ۱۳

فصل چهارم : فرایند حل مسئله تیم شش سیگما   ۲۱

فصل پنجم : راهنمایی برای موفقیت شش سیگما ۲۹

فصل ششم : نگاهی به جعبه ابزار شش سیگما      ۳۷

فصل هفتم : شش سیگما در عمل           ۵۶

فصل هشتم : نکته ای برای مدیران      ۶۲

فصل نهم : نکاتنی که کارکنان باید بدانند           ۶۷

بخش دوم : تفکر ناب دروازه ورود به سرزمین سیگماها

مقدمه     ۷۴

چرخه dmaic         ۷۹

ابزارهای مورد استفاده در فاز بهبود    ۸۵

اتلاف یا waste      ۹۰

اصول تفکر ناب       ۹۱

بستر سازی و توسعه فرهنگ سازمانی با مفاهیم تفکر ناب    ۹۸

تئوری محدودیت ها  (toc)

ابزارهای مورد نیاز برای کاربرد تئوری محدودیتها           ۱۰۵

نتیجه گیری             ۱۰۸

منابع و مأخذ          ۱۱۰