کیفیت آموزش و پرورش فنی و حرفه ای

مقدمه

نقش و اهمیت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در توسعه اقتصادی، سه دهه پس از تدوین نظریه سرمایه انسانی توسط کشورهای توسعه یافته و برخی از کشورهای در حال توسعه شناخته شد و بسیاری از این کشورها در برنامه‌ریزی‌های ناظر بر توسعه اقتصادی، سرمایه گذاری در زمینه آموزش فنی و حرفه‌ای را مورد توجه قرار داده و به اصلاح نظام آموزشی اهتمام ورزیدند. با توجه به رشد بسیار سریع فناوری و ظهور پدیده جهانی شدن در سه دهه آخر قرن بیستم، به‌ویژه در دهه1990، براهمیت آموزش فنی و حرفه‌ای و نقش کلیدی آن در توسعه اقتصادی تأکید شد. امروزه هم در نظریه و هم در عمل نیروی انسانی ماهر و تربیت یافته سرمایه اصلی برای توسعه همه جانبه کشورها شناخته شده است و اصطلاح توسعه منابع انسانی برای آن به‌کار برده می‌شود.( سرایی حسن،۱۳۷۲: ۵۷) کیفیت آموزش و پرورش فنی و حرفه ای

درکشور ما اصلاح نظام آموزشی و توسعه برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای در طول یک قرن گذشته مورد توجه بوده و این دغدغه در دهه ۱۳۶۰ همزمان با طراحی‌ نظام‌ جدید آموزش‌ متوسطه به اوج خود رسید و با تأسیس شاخه‌ کاردانش در دهه ۱۳۷۰‌ سهم آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در نظام جدید آموزش متوسطه افزایش یافت.

اینک بعداز نزدیک به یک قرن تجربه‌ی اجرای برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای، برخی از شواهد پژوهشی بر وجود چالش‌های عمده، مشکلات پیچیده و نارسایی‌های متعدد در حوزه آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای رسمی دلالت دارند.

همچنین، برخی از کارشناسان آگاه به نامطلوب بودن وضع آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای اذعان دارند.

بنابراین، شناسایی چالش‌ها و عوامل بازدارنده ضروری به نظر می‌رسد و از این راه می‌توان رویکرد مناسبی اتخاذ کرد. ( شیرانی پرویز، ۱۳۶۴)

در سطح بین المللی سه نوع رویکرد عمده بر آموزش فنی و حرفه‌ای حاکم بوده است:

• رویکرد آماده سازی دانش آموزان برای یک شغل خاص.
• رویکرد آماده سازی دانش آموزان برای زمینه های عام شغلی.
• رویکرد کل نگر و تلفیقی در فرایند یاددهی و یادگیری.

تاریخچه آموزش فنی و حرفه ای

آموزشهای رسمی و فنی و حرفه ای در ایران با ایجاد دارالفنون آغاز شد. در این مدرسه که در سال ۱۲۳۸(ه.ق) به منظور تربیت نیروی انسانی لازم در زمینه های اداری، علمی، فنی و پزشکی تاسیس شد شاگردان هم درسهای نظری داشتند و هم درسهای عملی. در زمینه آموزش صنعت در سال ۱۲۸۶(ه.ق) اولین هنرستان فنی با نام مدرسه ایران وکمال شروع به کار کرد و در سال ۱۳۰۳ به هنرستان صنعتی تبدیل شد. کیفیت آموزش و پرورش فنی و حرفه ای

(ادامه متن این بخش بعد از دانلود مقاله)

آموزشهای رسمی و فنی و حرفه ای در ایران با ایجاد دارالفنون در سال ۱۲۳۸ آغاز شد.

نقش اجتماعی فرهنگی شاخه تحصیلی فنی و حرفه ای

بعد دیگر اهمیت آموزش های فنی و حرفه ای در نقش فرهنگی و اجتماعی آن است که یکی از نمودهای نابرابریهای اجتماعی، محرومیت از تحصیل به علل گوناگون است. بر خورداری توده های وسیعی از مردم از آموزش های فنی و حرفه ای باعث می شودکه فاصله قشرهای اجتماعی تا حدودی کمتر شود. توان کاری افراد بالا رود و در نتیجه گروه کثیری از مردم در تولید اجتماعی شرکت کنند.

(ادامه متن این بخش بعد از دانلود مقاله)

عوامل موثر در انتخاب شاخه حرفه و فن توسط دانش آموزان

برای بررسی راههای جذب دانش آموزان مستعد به هنرستانهای فنی و حرفه ای و نیز عواملی که در انتخاب رشته دانش آموزان تاثیر گذارند تحقیقات و پژوهش هایی به عمل آمده است.گودرزی (۱۳۷۵) در پژوهشی بیان می کند که عوامل شخصی و فردی از قبیل علاقه به دروس عملی،کارآگاهی وحرفه و فن،کنجکاوی نسبت به طرز کار وسایل فنی، عامل موثری در گرایش دانش آموزان به رشته های فنی و حرفه ای است. عوامل آموزشگاهی مانند میزان آگاهی ازهزینه های تحصیلی رشته های فنی وحرفه ای، تنوع رشته های فنی و ژحرفه ای، تجهیزات و امکانات کارآگاهی آموزشگاه ها، دوری و نزدیکی محل مراکز آموزشی هنرستانها، وجود مربیان فنی و شایسته است.

(ادامه متن این بخش بعد از دانلود مقاله)