شهرسازی در دوره مادها

پیدایش مفهوم شهر و شهر گرایی در دوران ماد ( قرن ۷ تا9  قبل از میلاد) شهرسازی در دوره مادها

ﺟﺪال ﺷﻬﺮ و دوﻟﺖ ﻫﺎی در ﺳﺘﻴﺰ ﺑﻴﻦ اﻟﻨﻬﺮﻳﻦ ﻛﻪ در زﻳﺮ ﭼﺸﻤﺎن اﻗﻮام و ﻗﺒﺎﻳﻞ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻛﻮه ﻫﺎی ﺷﺮق آن رخ ﻣﻲ دﻫﺪ ، ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻛﻪ اﻳﻦ اﻗﻮام ﺑﺎ ﮔﻮﻧﻪ ای دﻳﮕﺮ از ﺷﻜﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮاﺟﻪ ﮔﺮدﻧﺪ ، ﺷﻜﻠﻲ ﻛﻪ ﺗﺎ آن زﻣﺎن ﺑﺮای آﻧﺎن ﻧﺎآﺷﻨﺎ ﺑﻮد.ﺗﺎ آن زﻣﺎن ﺑﺮای اﻳﻦ اﻗﻮام دو ﮔﻮﻧﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻔﻬﻮم دارد، ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﻠﻲ(ﻛﻮچ رو)و ﺟﺎﻣﻌﻪ روﺳﺘﺎﻳﻲ(ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻳﻜﺠﺎﻧﺸﻴﻦ) اﻳﻦ دو ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺮ دو ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﻋﺸﻴﺮه ای اداره ﻣﻲ ﺷﺪ و ارﺗﺒﺎط ﭼﻨﺪ ﺳﻮﻳﻪ ای ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ داﺷﺘﻨﺪ.  ﺷﻜﻞ ﺟﺪﻳﺪ ، ﺷﻜﻠﻲ ﻛﻪ در دﺷﺖ ﻫﺎی ﻫﻤﻮار ﻏﺮب ﻗﺮار دارد ، ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻬﺮﻧﺸﻴﻦ اﺳﺖ.  ﺟﺎﻣﻌﻪ ای ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻘﺮار ﻣﺘﺮاﻛﻢ در ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ ، ﻣﺤﺪوده ای وﺳﻴﻊ از ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻫﺎی اﻃﺮاف ﺧﻮﻳﺶ را ﻣﻮرد ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ .  ﺟﺎﻣﻌﻪ ای ﻛﻪ ﻧﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻋﺸﻴﺮه ای ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ : دوﻟﺖ.

اﻗﻮام آرﻳﺎﺋﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﺟﺒﺎل زاﮔﺮس و در دﺷﺘﻬﺎی ﻣﺮﺗﻔﻊ آن ﺑﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ دوﻟﺖ ﻣﺎد اوﻟﻴﻦ اﻗﻮاﻣﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﮔﺬر ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺧﻮد را از ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﻮاﻣﻊ ﺳﺎده روﺳﺘﺎﻳﻲ ، اﻳﻠﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻬﺮی ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ رﺳﺎﻧﻨﺪ .  ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﻀﺎﻳﻲ و ﺗﺒﻠﻮر ﻛﺎﻟﺒﺪی ﭼﻨﻴﻦ ﮔﺬری اﻳﺠﺎد اوﻟﻴﻦ ﺷﻬﺮ-ﻗﺪرت و در ﻓﻼت اﻳﺮان اﺳﺖ:  ﻫﮕﻤﺘﺎﻧﻪ ، ﻫﮕﻤﺪان ، ﻫﻤﺪان .

آﻣﻮﺧﺘﻦ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺗﻤﺪن و ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎی آن از ﺑﻴﻦ اﻟﻨﻬﺮﻳﻦ ﺳﺒﺐ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﺗﺎ دوﻟﺖ ﻣﺎد ﺷﻜﻞ ﻇﺎﻫﺮی ﺷﻬﺮ ﺧﻮﻳﺶ را ﻧﻴﺰ از ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪی ﺗﺠﺎرب ﺗﺎرﻳﺨﻲ اﻳﻦ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد.

خصوصیات مشترک جامعه باستان وسنتی ایران

ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﻧﻴﺎزﺑﻪ آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﻣﺼﻨﻮﻋﻲ را اﻳﺠﺎب ﻣﻲﻛﻨﺪ.

ﻋﺪم ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺎﻣﻞ ﺻﻨﻌﺖ از ﻛﺸﺎورزی.

ﻓﺮد ﺑﺼﻮرت ﺟﺰﻳﻲ ازﺟﺎﻣﻌﻪ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ.

دوﻟﺖ ﻋﻠﺖ وﺟﻮدی ﺧﻮﻳﺶ را ﺗﻮﺳﻂ اﻳﺠﺎد اﻣﻨﻴﺖ و ﺧﺪﻣﺎت آﺑﺮﺳﺎﻧﻲ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻲﻛﻨﺪ.

ﻋﺪم ﺗﺪاوم درﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺳﺮزﻣﻴﻦ.

دوره های شهر سازی  

در اﻳﺮان ﺳﻪ دورهی ﻣﻬﻢ و ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ در ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﻲﺧﻮرد:

ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﻗﺒﻞ از اﺳﻼم

ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﺑﻌﺪ از اﺳﻼم (ﺗﺎ دوره ﻗﺎﺟﺎرﻳﻪ)

ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﻣﻌﺎﺻﺮ (از ﻗﺎﺟﺎر ﺗﺎ ۱۳۵۷)

شهرسازی در دوره مادها

نمونه چند صفحه از مقاله شهرسازی در دوره مادها

انواع شهرسازی ایران قبل از اسلام

ﺷﻴﻮه ی ﭘﺎرﺳﻲ: ﺗﻤﺪن ﻣﺎدﻫﺎ و ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﻴﺎن

ﺷﻴﻮه ی ﭘﺎرﺳﻲ ﻫﻠﻨﻲ: ﺑﻌﺪ از ﺣﻤﻠﻪی اﺳﻜﻨﺪر ﺑﻪ اﻳﺮان ﻛﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از دوﻟﺖ ﺷﻬﺮﻫﺎی ﻳﻮﻧﺎن و ﺷﻬﺮ ﻗﺪرتﻫﺎی اﻳﺮان آن زﻣﺎن.

ﺷﻴﻮه ی ﭘﺎرﺗﻲ:  دورهی اﺷﻜﺎﻧﻴﺎن و ﺳﺎﺳﺎﻧﻴﺎن آرﻳﺎﻳﻲﻫﺎ ﻛﻪ در واﻗﻊ ﺳﺎﻛﻨﺎن ﻛﻮهﻫﺎی زاﮔﺮس ﻫﺴﺘﻨﺪ از ﺟﻨﻮب درﻳﺎی ﺧﺰر ﺑﻪ ﺟﻨﻮب اﻳﺮان ﻣﻲآﻳﻨﺪ. شهرسازی در دوره مادها

زﻣﺎنبندی پادشاهی ماد

ﻣﺎدﻫﺎ (۷۲۷ ق.م-  ۵۵۰ ق.م)

وﻗﺎﻳﻊ ﻣﻬﻢ  

۷۲۷ ق . م : آﻏﺎز ﺣﻜﻮﻣﺖ “دﻳﺎﻛﻮ” و اﺗﺤﺎد ﻗﺒﺎﻳﻞ ﻣﺎد

ﺗﺠﺎوزﻫﺎی آﺷﻮر ﺑﻪ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﻣﺎد

ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﺳﺎرﮔﻮن دوم آﺷﻮری

ﺟﻨﮓ ﺑﺎ اﺳﻜﻴﺘﻬﺎ وﺷﻜﺴﺖ ﻣﺎدﻫﺎ

۶۷۳ ق . م : ﻗﻴﺎم ﺧﺸﺘﺮﻳﺘﻪ و ﭘﻴﺪاﻳﺶ “ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﻲ” ﻣﺎد

۶۵۰ ق . م : ﭘﺎدﺷﺎﻫﻲ ﻫﻮوﺧﺸﺘﺮه

۶۱۰ – ۶۱۵ : ﺑﻪ زﻳﺮ ﻓﺮﻣﺎن درآوردن ﻣﺎﻧﻨﺎ

۶۱۲ – ۶۱۳ : ﺑﻪ زﻳﺮ ﻓﺮﻣﺎن درآوردن ﺳﻜﺎﻫﺎ

۶۱۲ : ﺳﻘﻮط ﻛﺎﻣﻞ آﺷﻮر ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺘﺤﺪان ﻣﺎدی

۶۰۹ ق . م :  ﺑﻪ زﻳﺮ ﻓﺮﻣﺎن درآوردن اورارﺗﻮ

ﺟﻨﮓ ﺑﺎ آﺷﻮرو ﺳﻘﻮط آﺷﻮر

۵۸۵ ق . م : ﻣﺮگ ﻫﻮوﺧﺸﺘﺮه  و ﺑﻪ روی ﻛﺎرآﻣﺪن اژدﻫﺎک

۵۵۰ ق . م : ﭘﺎﻳﺎن دوﻟﺖ ﻣﺎد ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻮروش ﻛﺒﻴﺮ

شهرسازی در دوره مادها

فهرست

مادها

دوره های شهر سازی

انواع شهرسازی ایران قبل از اسلام

زﻣﺎنبندی پادشاهی ماد

وﻗﺎﻳﻊ ﻣﻬﻢ

مادها چه کسانی بودند؟

در کجا مستقر شدند؟

شهرسازی در دوره مادها

چگونه جامعه ای بودند؟

دولت در زمان آنها چگونه بود؟

وضعیت شهر نشینی چگونه بود؟

ﺷﻬﺮ ﻫﺎی ﺳﻮق اﻟﺠﻴﺸﻲ

ابنیه و شهرها

شارمادی

ﻫﮕﻤﺘﺎﻧﻪ

کتابشناسی