کیفیت آموزش و پرورش به چه عواملی وابسته است؟

  گرایش به مشارکت و همکارى در خدمات آموزش و پرورش

مشارکت و همکارى در خدمات آموزش و پرورش، امرى است حیاتى که در مجامع بین‌المللى برنامه‌ریزى با اهمیت خاصى تلقى مى‌شود. (نصیری، حمزه علی،۱۳۸۲)در برنامه‌ریز‌ى‌هاى آموزشى سه دورهٔ اخیر کشور ما نیز گرایش سالمى در این زمینه ظاهر شده است که از جمله مظاهر آن مى‌توان موارد زیر را برشمرد: کیفیت آموزش و پرورش به چه عواملی وابسته است؟

– استانى شدن و تدابیر دیگرى که براى عدم تمرکز تصمیم‌گیرى و مدیریت آموزش و پرورش اتخاذ شده است.

– تشکیل هیئت‌هاى امناءِ مؤسسات عالى آموزش و افزایش قابل توجه اختیارات و آزادى عمل مؤسسات مزبور.

– مشارکت فعال سازمان‌هاى مختلف دولتى از قبیل وزارت کار و امور اجتماعی، وزارت اقتصاد، وزارت تعاون و امور روستاها، ارتش، سازمان رادیو و تلویزیون، کمیتهٔ ملى پیکار با بى‌سوادی، و صاحبان صنایع و بخش خصوصى در خدمات مختلف آموزشی، به‌خصوص از نظر تعلیمات فنى و حرفه‌اى و هم‌چنین پیکار با بى‌سواد. (نفیسی،عبدالحسین،۱۳۷۶)

  توجه به ساخت آموزش و پرورش

یکى از مبانى برنامه‌ریزى آموزش و پرورش این است که موانع و محدودیت‌ها و تنگناهایى که بر سر راه پیشرفت قرار دارد بررسى شود، و تدابیرى براى از میان برداشتن آنها اتخاذ گردد. در برنامه چهارم، طلیعه این نوع برداشت در سطح وسیع کشورى به چشم مى‌خورد. از جمله تنگناهاى اساسى توسعهٔ آموزش و پرورش ایران، در گذشته، ساخت ادارى مدارس و وزارت فرهنگ قدیم، و نظام تقلیدى و وارداتى آموزش و پرورش بوده است. (نفیسی،عبدالحسین،۱۳۷۶) در برنامه‌ریزى‌هاى سه دوره اخیر، براى رفع نارسایى‌هاى تشکیلاتى و سازمان و اصلاح ساخت و نظام آموزش و پرورش، اقداماتى پیش‌بینى شده و به‌تدریج پیاده شده است که نمونه‌هاى زیر از آن جمله هستند:

  توجه به کیفیت آموزش و پرورش

در مجموع، برنامه‌ریزى‌هاى آموزش و پرورش تا کنون به رشد بازوى کمیتى بیشتر پرداخته است تا به تقویت بازوى کیفیتی. اگر به آماج اجرائى طرح‌هاى آموزشى نگاه کنیم، جلوه‌هاى رشد کمیتى را به روشنى مى‌بینیم. صحبت‌ها از رقم و عدد است، و ملاک‌هاى پیشرف بر اساس افزایش‌هاى کمیتى تعیین شده است. ولى چنین به‌نظر مى‌رسد که بهبود کیفیتى نیز به‌تدریج در میدان عمل وارد مى‌شود.

برنامه‌هاى چهارم و پنجم، هر دو در این زمینه تأکید‌هایى کرده‌اند و قدم‌هایى برداشته‌اند.

الف ) برخی از راهکارهای کیفیت بخشی به امور آموزشی در مدرسه

    ۱- توجه به فضای فیزیکی درمدرسه درهمه ابعاد«از جمله میز ونیمکت مناسب،رنگ کلاسها،تخته سیاه،گچ تحریر مرغوب و…»

    ۲- روابط انسانی مطلوب بین کارکنان ودانش آموزان واولیا باهدایت و رهبری دلسوزانه مدیر با عنوان کارگردان اصلی در مدرسه

    ۳- ارتباط و تعامل دوسویه بین دانش آموزان به عنوان عنصر اصلی و محوری در تعلیم و تربیت

تمرکز  فکری سازگار و انسان گرایانه در محیط یادگیری

   ویلیام گلاسر در کتاب “کیفیت معلم مدرسه” تفسیر و توضیح جالبی از اصول مدیریت کیفیت جامع در قالب پیشنهادی برای محیط یادگیری خلاق ارائه داده است.

او شش شرط را برای کیفیت کار مدرسه در نظر گرفته است:

۱- حاکمیت جوی حمایتی و دوستانه در محیط یادگیری.

۲- هدایت دانش آموزان به انجام دادن کار مفید. کیفیت آموزش و پرورش به چه عواملی وابسته است؟

۳- لزوم توجه به دانش آموزان تا بهترین کاری را که می‌توانند، انجام دهند.

۴- دعوت از دانش آموزان به منظور ارزش یابی و بهبود کار شخصی خودشان.

۵- احساس مفید بودن در کار.

۶- احساس مخرب نبودن کار.

پیاده کردن مدیریت کیفیت جامع در مدرسه مستلزم توجه به موارد زیر است:

تصمیم بگیریم که آموزش و پرورش را با کیفیتی عرضه کنیم که زمینه‌ی موفقیت کودکان فردا را فراهم نماید. این تصمیم باید براساس نظرات افراد خبره و رهبران در داخل و خارج سیستم مورد نظر باشد. و چنانچه فرصتی پیش آید شامل همه افراد می شود. مدیریت کیفیت تنها زمانی موفق خواهد شد که همه افراد در سطوح مختلف به آن متعهد بوده و در فرآیندهای آن مشارکت داشته باشند. کیفیت آموزش و پرورش به چه عواملی وابسته است؟

۱-تعیین هدفهای ارزیابی آموزشی

۲-انتخاب ملاک‌های ارزیابی آموزشی

۳-تعیین نشانگرهای تحقق هدف ها

۴-گردآوری داده‌های مورد نیاز

۵-مشخص کردن چهارچوب قضاوت