کارآموزی احداث ساختمان آتش نشانی

در ایستگاه آتش‌نشانی احراز «زمان مجاز اعزام به ماموریت» که عبارت است از «زمان دسترسی کارکنان عملیاتی به وسایل نقلیه عملیاتی به علاوه زمان لازم برای خروج وسایل مذکور از ایستگاه» که پس از اعلام عملیات برابر ۳۰ ثانیه تعیین شده است، مهمترین راهبرد طراحی محسوب می‌گردد. بدین ترتیب سازمان‌دهی فضایی ایستگاه باید براساس احراز زمان مذکور صورت گیرد و سایر عوامل مهم و موثر در طراحی براین اساس مورد ملاحظه قرار گیرند. کارآموزی احداث ساختمان آتش نشانی

احراز «زمان مجاز اعزام به ماموریت» همواره و در همه حال باید با اتخاذ تدابیر و تمهیداتی در طراحی همراه باشد که امنیت کامل کارکنان عملیاتی را که با شتاب و سرعت بالا در زمان مذکور به فعالیت مشغول‏اند، تضمین کند و آسیب دیدگی‌ها و حوادث معمول و متداول در حین فعالیت را به حداقل ممکن برساند.

 ورودی، نما و حجم ساختمان و سایر عناصر ایستگاه باید به گونه‌ای مکان یابی و طراحی گردند که رهگذران و وسایل نقلیه عبوری به آسانی و به سهولت قادر به تشخیص، دسترسی و ارتباط با آن باشند.

 محوطه مقابل ساختمان که با درختان و گیاهان آرایش می‌شود باید به طریقی باشد که مانع عملیات، دید و حرکت سریع و پرشتاب وسایل نقلیه عملیاتی نگردد.

بخش عملیاتی ساختمان ایستگاه نباید بیش از دو طبقه ارتفاع داشته باشد.

 در صورت استفاده مشترک از یک فضا برای بیش از یک عملکرد، باید توجه داشت که عملکردهای مذکور با یکدیگر همخوانی داشته باشند باعث ایجاد اختلال در کار یکدیگر نشوند.

 جز در شرایط ویژه، ورود مستقیم و بدون حدفاصل وسایل نقلیه عملیاتی از ایستگاه به جاده یا هر نوع شبکه حرکتی دیگر مجاز نیست.

 اختلاف نور و روشنایی فضای بیرون و درون ساختمان نباید به اندازه‌ای باشد که باعث ایجاد اختلال در دید شود.

لازم است کلیه چراغ‌های ضروری ایستگاه همزمان با اعلام عملیات در شب به طور خودکار روشن و درب‌های آشیانه نیز باز شوند.

ساختمان اصلی ایستگاه

 اتاق مخابرات

ارتباط ستاد فرماندهی ایستگاه‌های آتش‌نشانی با ایستگاه‌هایی که باید جهت عملیات نیرو اعزام کنند از طریق دستگاه بی‌سیم صورت می‌گیرد. از این‌رو در کلیه ایستگاه‌های آتش‌نشانی برای این منظور فضایی تحت عنوان اتاق مخابرات در نظر گرفته می‌شود.

موقعیت مکانی اتاق مخابرات باید نسبت به خروجی آشیانه و خروجی ایستگاه به گونه‌ای باشد که ضمن دادن اطلاعات مربوط به مقصد عملیات، بر خروج مطمئن وسایل نقلیه عملیاتی از آشیانه و محوطه ایستگاه نظارت داشته باشد. در ایستگاه‌هایی که خروجی آشیانه و ایستگاه، یک فضای واحد است، باید دید مناسب نسبت به این فضای واحد تامین گردد. در صورت مجاورت اتاق مخابرات با شبکه‌های حرکتی مجاور ایستگاه می‌توان به عنوان اتاق اطلاعات (دریافت خبر از مراجعان و راهنمایی آنها) نیز استفاده کرد.

۲-۱-۱- اتاق مخابرات جهت ایجاد امکان شنیدن کامل باید عایق‌بندی صوتی شده باشد.

۲-۱-۲- اتاق باید به گونه‌ای طراحی و مکان یابی شود که از دید کامل به شبکه حرکتی مجاور ایستگاه، خروجی آشیانه‌ها و ورودی ایستگاه برخوردار باشد و ورود و خروج کلیه افراد به ساختمان را زیرنظر داشته باشد و کنترل کند. کارآموزی احداث ساختمان آتش نشانی

۲-۱-۳- قسمت جلو و بالای این محل باید شیشه‏ای باشد و شیشه طوری نصب گردد که شخص بتواند دیدی با زاویه ۱۸۰ درجه داشته باشد.

۲-۱-۴- این اتاق باید از مصالح ضد حریق ساخته شده باشد تا از کلیه زیان‌های تخریب کننده ناشی از حریق که باعث ایجاد اختلال در دستگاه‌های هشدار دهنده می‌شود در امان باشد.

۲-۱-۵- در اتاق مخابرات می‏باید فضای لازم جهت نصب جداول و نقشه‌های ضروری برروی دیوار پیش‌بینی شده باشد.

۲-۱-۶- برای کارکنان کشیک شب (در صورتی که بیش از یک نفر باشند) باید یک تختخواب (ترجیحا تاشو) پیش‌بینی کرد.

۲-۱-۷- اتاق باید دارای ارتباط و دسترسی مطلوب با آشیانه وسایل نقلیه باشد.

۲-۱-۸- اتاق مخابرات باید در مقابل تابش اشعه خورشید و خیرگی ناشی از آن محافظت شده باشد.

۲-۱-۹- سطح زیاد شیشه در اتاق مخابرات نباید باعث ایجاد اثر گلخانه ای و افزایش زیاد دمای فضای مذکور شود.

 بخش مدیریت و اداری

رئیس ایستگاه و کارکنان اداری یعنی کارکنان غیرعملیاتی در ایستگاه وظیفه رسیدگی به امور مدیریتی و اداری را در ساعات اداری به عهده دارند و حضور آنها برخلاف کارکنان عملیاتی محدود به ساعات مشخص و محدودی از روز است. به همین دلیل موقعیت مکانی اتاق رییس ایستگاه و بخش اداری باید خارج از محدوده فعالیت و مسیرهای حرکتی کارکنان عملیاتی ایستگاه باشد.

۲-۲-۱- موقعیت اتاق رییس ایستگاه و بخش اداری نسبت به ورودی ساختمان باید به گونه‌ای باشد که مراجعان بدون عبور از فضاهای مورد استفاده و تردد کارکنان عملیاتی، امکان دسترسی به این فضاها را داشته باشند. کارآموزی احداث ساختمان آتش نشانی

۲-۲-۲- موقعیت استقرار اتاق رییس ایستگاه باید به گونه‌ای باشد که امکان بازدید مستمر از بخش‌های مختلف ایستگاه و نظارت برآنها وجود داشته باشد.

اتاق فرمانده

فرمانده ایستگاه آتش‌نشانی که مسوولیت گروه‌های عملیاتی را به عهده دارد از نظر سازمانی بالاترین سمت عملیاتی در یک ایستگاه است. به همین دلیل باید فضای مستقل و معینی را به عنوان اتاق فرمانده در برنامه‌ریزی فضایی ایستگاه آتش‌نشانی جهت تمرکز فعالیت‌های فرمانده – و در صورت لزوم معاون یا معاونان فرمانده – در نظر گرفت.

۲-۳-۱- اتاق فرمانده ایستگاه باید به اتاق مخابرات، ارتباط و دسترسی سریع داشته باشد.

۲-۳-۲- در اتاق فرمانده باید فضای کافی جهت تختخواب (ترجیحا تاشو)، میز کار و بایگانی پرونده‌ها پیش‌بینی شده باشد.

 آسایشگاه (استراحتگاه + فضاهای بهداشتی)

در طول ۲۴ ساعت فعالیت کارکنان عملیاتی در ایستگاه در یک نوبت کاری، استراحتگاه مکانی است که از آن بیشترین استفاده زمانی نسبت به سایر فضاها به عمل می‌آید. به طوری که حدود یک سوم از زمان کارکنان حین استراحت شبانه درآن سپری می‌شود. آتش‌نشانان و امدادگران در زمان حضور در ایستگاه همواره در حال آماده‌باش کامل و در زمان عملیات همواره در معرض خطر و آسیب‌دیدگی جدی ناشی از حوادث مختلف هستند که این موضوع موجب افزایش مضاعف فشار عصبی و روانی بر آنها می‏شود. اضطراب و تنش بسیار زیاد شغلی، ایجاد فضایی مناسب و مطبوع جهت استراحت کامل و بدون مزاحمت آنان ضروری می‌سازد. تامین چنین فضایی کاهش نسبی تنش و اضطراب و افزایش کیفیت کار را دربرخواهد داشت.

۲-۴-۱- فضای رختکن، سرویس‌های بهداشتی، دوش‌ها و کمدخانه (جهت نگهداری لباس رسمی آتش‌نشان‌ها، پتو و بالش، لوازم شخصی و …) باید در مجاورت استراحتگاه باشند، ولی موقعیت آنها به گونه‌ای نباشد که استفاده از آنها باعث ایجاد سروصدا و سلب آسایش کارکنان در حال استراحت گردد.

۲-۴-۲- فضای استراحتگاه باید حتی‌الامکان از سکوت و آرامش کافی برخوردار باشد. لذا مجاورت این فضا با فضاهایی که به واسطه عملکردشان مولد سروصدای مزاحم جهت استراحت کارکنان هستند، مجاز نیست.

۲-۴-۳- موقعیت فضای استراحتگاه در ایستگاه باید به گونه‌ای انتخاب گردد که سروصدای ناشی از کاربری‌های مجاور ایستگاه باعث ایجاد اختلال در استراحت کارکنان نگردد.

۲-۴-۴- استفاده از تخت‌های دو طبقه در استراحتگاه مجاز نیست.

۲-۴-۵- ابعاد و مساحت استراحتگاه باید براساس ابعاد و نحوه استقرار تخت‌ها و عرض راهروهای حدفاصل تخت ها به گونه‌ای تعیین شود که در زمان اعلام عملیات فضای کافی و ایمن جهت دسترسی سریع کارکنان در حال استراحت بدون احتمال برخورد با سایر تخت‌ها و کارکنان تامین گردد.

۲-۴-۶- استراحتگاه باید دارای دسترسی بسیار سریع و ایمن به آشیانه باشد.

نشیمن

فضای نشیمن پس از فضای استراحتگاه که حدود یک سوم زمان کارکنان عملیاتی در هنگام استراحت شبانه در آن سپری می‌شود، دومین فضایی است که بخش عمده‌ای از زمان کارکنان جهت تماشای تلویزیون، صحبت کردن، روزنامه‌خوانی، صرف چای و … در آن می‏گذرد. این فضا عموما در مجاورت غذاخوری و آشپزخانه پیش‌بینی می‌شود.

۲-۵-۱- فضای نشیمن باید از عمق دید، چشم انداز و روشنایی طبیعی مطلوب و مناسبی برخوردار باشد.

۲-۵-۲- این فضا باید حتی المقدور در برابر آلودگی صوتی محیط اطراف عایق‌بندی شده باشد.

۲-۵-۳- طراحی فضای نشیمن باید براساس استقرار صندلی‏ها و راحتی‏ها در کنار دیوار و تامین فضای حرکتی کافی از میان آنها که حرکت سریع و ایمن را در زمان اعلام عملیات مقدور سازد، انجام گیرد.

۲-۵-۴- باز شدن درب فضاهای مجاور به فضای نشیمن به تعداد زیاد که باعث کاهش جبهه‌های مناسب جهت استقرار صندلی‌ها و راحتی‌ها می‌گردد و با افزایش مسیرهای حرکتی در این فضا و تبدیل آن به هال ارتباطی، عملکرد این فضا را مخدوش می‌سازد، مجاز نیست.

۲-۵-۵- در طراحی فضای نشیمن، پیش‌بینی فضایی جهت استقرار تلویزیون که در موقعیت دید مناسبی نسبت به راحتی‌ها و صندلی‌‌ها باشد و باعث اختلال در حرکت افراد نگردد ضروری است .

۲-۵-۶- لازم است نشیمن ارتباط و دسترسی مناسبی با آشپزخانه و غذاخوری داشته باشد.

 آشپزخانه

حضور یک شبانه روز کامل کارکنان عملیاتی در یک نوبت کاری در ایستگاه آتش‌نشانی پیش‌بینی فضاهای مرتبط با فعالیت‌های عادی روزانه را ضروری می‌سازد. صرف حداقل سه وعده غذای روزانه یعنی صبحانه، ناهار و شام ایجاب می‌کند که فضایی با تمام امکانات لازم و کافی جهت نگهداری مواد غذایی، آماده‌سازی، پخت و پز، سرو و شستشو در نظر گرفته شود. هرچند این احتمال وجود دارد که غذای کارکنان در مکانی خارج از ایستگاه تهیه گردد، ولیکن همواره باید احتمال‌های منطقی آتی را در نظر گرفت. به ویژه این احتمال که در آینده طبخ غذا در مکان ایستگاه صورت گیرد. بنابراین پیش‌بینی یک آشپزخانه مجهز با امکان سرویس‌دهی بالا ضروری است.

۲-۶-۱- موقعیت و طراحی آشپزخانه باید به‌گونه‌ای باشد که باعث انتشار بوی غذا در فضای ایستگاه نگردد، همچنین از نور و تهویه طبیعی و مصنوعی مناسبی برخوردار باشد.

۲-۶-۲- در آشپزخانه ایستگاه باید متناسب با ابعاد و کلاس ایستگاه، فضای کافی جهت اجاق گاز، سینک ظرفشویی، یخچال، انباری کوچک و کابینت در نظر گرفته شود.

۲-۶-۳- در کفسازی، دیوارها و سقف آشپزخانه باید از مصالح قابل شستشو استفاده گردد.

۲-۶-۴- آشپزخانه باید ارتباط و دسترسی مناسبی با غذاخوری و نشیمن داشته باشد.

غذاخوری

فضای غذاخوری با توجه به نوع و ابعاد ایستگاه و تعداد کارکنان یا سایر ملاحظات می‌تواند به صورت مشترک با فضای آشپزخانه مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به محدود بودن ساعات استفاده از این فضا به عنوان غذاخوری؛ در سایر اوقات می‌توان از آن جهت مطالعه، روزنامه‌خوانی، بازی شطرنج و سرگرمی‌هایی از این قبیل استفاده کرد.

– با توجه به مجاورت فضای غذاخوری با آشپزخانه و سرو غذا، این فضا باید دارای تهویه مناسب باشد.

– فضای غذاخوری باید از روشنایی طبیعی کافی و مطلوب برخوردار باشد.

– طراحی این فضاها باید براساس استقرار میزغذاخوری و تامین فضاهای حرکتی مناسب و کافی در اطراف آن که حرکت سریع و ایمن را در زمان اعلام عملیات مقدور سازد، صورت گیرد.

– غذاخوری باید ارتباط و دسترسی مناسبی با آشپزخانه و نشیمن داشته باشد.

فضای آموزشی

آموزش در ایستگاه‌های آتش‌نشانی در دو حوزه مختلف صورت می‌گیرد:

۱- آموزش نظری کارکنان عملیاتی که بخشی از فعالیت ثابت و روزانه کارکنان محسوب می‌گردد؛

۲- آموزش نظری عمومی که به عنوان اقدامی پیشگیرانه به آموزش اصناف و اقشار مختلف جامعه از جمله دانش‌آموزان، کارمندان، کارگران، زنان خانه‌دار و … مبادرت می‌کند.

آموزش عمومی در دو مکان صورت می‌گیرد :

۱- در محل ایستگاه آتش‌نشانی؛ و

۲- در محل کار و فعالیت متقاضیان آموزش.

کارآموزی احداث ساختمان آتش نشانی

به همین دلیل در ایستگاه آتش‌نشانی باید فضای مناسبی که امکان استفاده هر دو گروه را مقدور سازد، پیش‌بینی نمود.

 در کلیه ایستگاه‌های آتش‌نشانی متناسب با ابعاد و کلاس ایستگاه باید فضایی مشترک جهت اتاق سخنرانی و کلاس درس مجهز به وایت برد، پرده نمایش فیلم و اسلاید و سایر لوازم سمعی و بصری پیش‌بینی گردد.

 موقعیت قرارگیری این فضا باید به گونه‌ای باشد که دسترسی کارکنان عملیاتی و مراجعان خارج از ایستگاه به آن، به سهولت انجام پذیرد.

موقعیت قرارگیری فضای آموزشی باید به گونه‌ای باشد که مراجعان خارج از ایستگاه،  بدون عبور از فضاهای مورد استفاده و تردد کارکنان عملیاتی امکان دسترسی به آن را داشته باشند.

 فضای سرپوشیده ورزشی

حضور طولانی کارکنان عملیاتی در ایستگاه آتش‌نشانی در یک نوبت کاری و محدود بودن زمان فعالیت‌های سازمان یافته و برنامه‌ریزی شده روزانه باعث می‌گردد تا کارکنان عملیاتی ایستگاه، مدت زمان زیادی را بدون فعالیت موثر و سازنده در ایستگاه سپری کنند. این مساله ضمن اتلاف وقت کارکنان، دارای جنبه روانی است و باعث کسالت و افت روحی آنها می گردد، از این‌رو ضروریست تا با درنظر گرفتن برنامه کار روزانه، ساعات بیکاری کارکنان شناسایی شود و فعالیت‌های موثر و سازنده‏ای که باعث ارتقای توان جسمی و روحی آنها شود، انجام گیرد. برای این منظور اتاق یا سالن ورزشی که امکان انجام فعالیت‌های سبک ورزشی را مقدور سازد ضروری است.

۲-۹-۱- در کلیه ایستگاه‌های آتش‌نشانی متناسب با ابعاد و کلاس ایستگاه باید اتاق یا سالن مناسبی جهت فعالیت‌های ورزشی از قبیل تنیس روی میز، نرمش و … پیش بینی گردد.

۲-۹-۲- موقعیت قرارگیری یا نحوه عایق‌بندی صوتی اتاق یا سالن ورزش باید به گونه‌ای باشد که سروصدای ناشی از انجام فعالیت‌های ورزشی باعث ایجاد آلودگی صوتی و آزار سایر کارکنان نگردد.

فهرست

مقدمه. ۱

معرفی مکان کارآموزی.. ۱

شهرصالحیه و پیشینه شهرداری صالحیه. ۱

شهرداران صالحیه به ترتیب انتصاب.. ۲

چارت سازمانی.. ۳

نوع فعالیت شهرداری ، خدماتی-عمرانی میباشد . ۴

معرفی آتش نشانی.. ۴

شرح وظایف… ۴

ضرورت و مبنای تاسیس یک مرکز آتش نشانی طبق آمار ۵

دسته بندی کلی ایستگاههای آتش نشانی.. ۵

مجموعه ضوابط و مقررات طراحی ایستگاه‏های آتش‌نشانی کشور عبارتند از : ۶

۱- کلیات.. ۷

۲- ساختمان اصلی ایستگاه ۸

۲-۱- اتاق مخابرات.. ۸

۲-۲- بخش مدیریت و اداری.. ۹

۲-۳- اتاق فرمانده ۹

۲-۴- آسایشگاه (کارآموزی احداث ساختمان آتش نشانی) ۹

۲-۵- نشیمن.. ۱۰

۲-۶- آشپزخانه. ۱۱

۲-۷- غذاخوری.. ۱۱

۲-۸- فضای آموزشی.. ۱۱

۲-۹- فضای سرپوشیده ورزشی.. ۱۲

۲-۱۰- انبارها ۱۳

۲-۱۱- نمازخانه. ۱۳

۳- آشیانه وسایل نقلیه عملیاتی.. ۱۴

۳-۱- کلیات.. ۱۴

۳-۲- ابعاد. ۱۴

۳-۳- فضاهای جانبی.. ۱۵

۳-۴- درب‌های آشیانه. ۱۵

۳-۵- محل شستشو. ۱۶

۳-۶- مواد و مصالح.. ۱۶

۳-۷- ورودی و خروجی.. ۱۶

۳-۸- تهویه و نور ۱۶

۳-۹- شیب… ۱۷

۳-۱۰- فضاهای بهداشتی.. ۱۷

۳-۱۱- میله فرود. ۱۷

۴- محوطه ایستگاه آتش‌نشانی.. ۱۹

۴-۱- برج خشک کن و تمرینات.. ۱۹

۴-۲- محوطه تمرینات عملیاتی.. ۱۹

۴-۳- توقفگاه وسایل نقلیه شخصی.. ۲۰

۴-۴- ایستگاه فوریت‌های پزشکی.. ۲۰

۴-۵- فضای باز ورزشی.. ۲۱

۵- تاسیسات خاص…. ۲۲

۶- توصیه‌ها ۲۲