پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

پروژه مکان گزینی در اماکن شهری (مطالعه شهری خیابان ۱۷ شهریور تهران)

باتوجه به متفاوت بودن ماهیت پیاده راه وپیاده رو و مکان گزینی نامناسبشان درانواع فضاهای شهری،در پی آن هستیم کهبه بررسی این موضوع در خیابان 17شهریوربپردازیم.اماقبل ازهر چیزلازم است تعاریف این دو مطرح گردد. پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

تفاوت پیاده روباپیاده راه این است که پیاده رو در امتداد و به موازات سواره رو واقع است،ولی پیاده راه امتدادمستقل وجداگانه ای دارد.(وزارت مسکن و شهرسازی،معاونت شهرسازی ومعماری،۱۳۷۵)

پیاده راه به عنوان کلی برای آن دسته از معابر شهری است که مخصوص عبور پیاده ویا به طورعمده برای آنان درنظرگرفته شده است.این معابر می تواند به صورت خیابان،کوچه،بازار،بازارچه و گذر وبامسیری در میدان،پارک،ورزشگاه ویامحوطه ی ساختمان ها ومجتمع های زیستی درنظر گرفته شود.پیاده رو،گذرگاهی است که درکنارمسیرهای سواره مثل جاده،خیابان ویا میدان منحصرا برای حرکت عابران پیاده ساخته میشود.(ریسمانچیان،۱۳۸۸)

طی 80سال اخیرشهرهای ایران به واسطه وارد شدن اتومبیل به شدت تغییرچهره دادند به طوری که هم انسان پیاده وهم طبیعت از عرصه شهرها طردشدند،فضاهایی که جایگاه تعاملات اجتماعی در سطح شهر بودندکمرنگتر شدند،برخوردهای چهره به چهره شهروندان حتی در مقیاس محله و شهر به حداقل خود رسید.فضاهای فراغتی از زندگی مردم حذف شدند و بسیاری از بافتها از جمله بافتهای تایخی با مشکلات محیطی مواجه شدند. پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

نمونه چند صفحه از پروژه مکان گزینی در اماکن شهری در خیابان ۱۷ شهریور

علاوه براینها می توان به موارد بسیاری دیگر ازجمله افزایش حجم ترافیک و  حمل ونقل وسایل نقلیه،آلودگی صوتی،آلودگی هوا،کاهش سرانه فضای سبز شهری وازدست رفتن دیدو منظر مناسب شهری وغیراشاره کرد.

در ایران نیز مانند سایر نقاط جهان جریانات سازنده ای از قبیل پرداختن به موضوع پیاده ومنظرشهری بصورت موازی در عرصه دانشگاهی وحرفه ای مطرح شده است.اما متاسفانه در جوامع حرفه ای و دانشگاهی هنگامی که درباره پیاده راه صحبت می شودتمامی صحبتها درباره پیاده روها آنهم در حدتعویض کفسازی واندک معدودی درختکاری خلاصه میشود.

پرسش اصلی این است که چگونه می توان برای ارزیابی گذر، شاخصها و معیار هایی بر پایۀ توان دریافت پیاده به کار گرفت؟ نخست،ویژگی هایی از پیاده راه سازی و حس مکان از نوشتارهای مربوط به طراحی شهری استخراج شده است؛ سپس مبانی پیاده راه سازی بر پایۀ جنبه های حس مکان، رده بندی شده و معیار هایی برای بهبودبخشی حس مکان با کمک پیاده راه سازی تعیین شده است.

یافتۀ اصلی این نوشتار، این است که رابطۀ مستقیمی میان پیاده را هسازی و حس مکان برقرار است. سنجش پیاده را هها از سه جنبۀ کالبدی (بوم شناختی، فضایی، ریخت شناسانه، زمین های، بصری( ذهنی )،دریافتی( و رفتاری )اجتماعی( کارکردی و گزینشی)، «مکان » با معیار های دقیق قابل انجام است.

مرکز شهر یکی از عوامل و مظاهر اصلی ارز شهای تاریخی و فرهنگی و تجسم نمادها، نشانه ها و خاطره های هویت بخش برای تمام شهر و ساکنان آن است. از ویژگی های مهم مراکز شهری تاریخی، تجمیع و تعامل مجموعهای از فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بوده است که بر محوریت دسترسی پیاده و فضاهای عمومی پیاده – محور درون آن شکل گرفته است.

گسترش روزافزون شهرها و ورود اتومبیل به عرصه فعالیت های شهری و دگرگونی ارتباطات اجتماعی، جذابیت خیابان ها و فضاهای پیاده را متأثر نمود و موجب تأکید بیش از حد به حرکت سواره و حل مسائل مختلف آن، به عنوان اصلی ترین شرط رونق اقتصادی-اجتماعی شهر، توسط برنامه ریزان و مدیران شهری شد.از این رو به تدریج دسترسی آسان پیاده و فضاهای برانگیزاننده ی تعامل اجتماعی در مراکز شهری کاهش یافت.

ایجاد حوزه بندی بر اساس کاربری های تفکیک شده آن ها به صورت نواحی فعالیت، سکونت و فراغت در شهرسازی مدرن فراگیر شد و از جمله کارکرد مختلط و پیاده محور بخش مرکزی شهر از هم پاشید؛ دسترسی به صورت سفرهای هر چه بیش تر و طولانی تر در سطح شهر شدت گرفت و به این ترتیب فضاهای خودرو-محور به سرعت گسترش یافت. در نتیجه اوج گیری و حادتر شدن مشکلات شهری همچون ازدحام ترافیک، تخریب بافتهای ارزشمند شهری، آلودگی زیست بوجود آمد.

بدین ترتیب طی سده های گذشته گرایش ها و سیاست های جدید در ( برنامه ریزی و طراحی شهری )همچون رشد هوشمند، شهرگرایی نوین و جنبش پیاده راهسازی موجب دیدگا ه هایی شد که بر اساس توسعه پایدار خواهان کاهش اتکاء به خودرو، افزایش ارتباطات اجتماعی و احیاء هویت شهری میباشند.

در این ارتباط بسیاری از شهرهای کشورهای پیشرفته، بازنده سازی مراکز قدیمی- تاریخی را با کاهش اتکاء به خودروهای شخصی، بهبود حمل ونقل همگانی و ایجاد پیاده را ههای فرهنگی- تجاری با موفقیت عملی نموده اند تا قبل از انقلاب صنعتی، اندازه و تناسبات عناصر شکل دهنده شهر، برمبنای مقیاس انسانی و الگوی جابجاییها نیز بر اساس حرکت فرد پیاده بود؛ یعنی او اندازه و فاصله ها را تعیین میکرد(قریب،۱۳۸۳).

نمونه چند صفحه از پروژه مکان گزینی در اماکن شهری که مورد مطالعه خیابان ۱۷ شهریور تهران است

این نوع جابجایی، هزاران سال تجربه شده و در واقع، حرکت عابر پیاده، ساختار سکونتگاهها را شکل داده است . زیباترین مراکز قدیمی شهرهای متمدن نیز شاهدی بر این مدعاست  با شروع انقلاب صنعتی –(کنفلاخراء،۱۳۸۷)وبه دنبال آن حاکمیت تفکر مدرنیسم و به ویژه طرح از نقش « شهر مناسب با اتومبیل شخصی » شدن تئوری و اهمیت فضاهای پیاده کاسته شد و به مرور فرد پیاده، جایگاه و اولویت خود را در فضای شهری از دست داد.

از سوی دیگر، سیاستهای منطقه بندی و تفکیک عملکردها و کاربریهای شهری در دوران شهرسازی مدرن، باعث از دست رفتن پویایی و حیات شهرها شد که حاصل آن وجود شهرهایی با تقسیم مناطق همگن، جدایی طبقات اجتماعی از یکدیگر و حذف فعالیتهای متنوع از شهر بود که نتیجه ای جز از میان رفتن سرزندگی و حیات بخشهای مرکزی شهرها این روند دربرنداشت و در (عباسزادگان، ۱۳۸۳) بسیاری از شهرهای دنیا سبب بروز مسائل و مشکلات بیشماری شد.

به دنبال شکست شهرسازی مدرن و اهمیت یافتن مباحث توسعه انسانی و محیط زیست، انتقادات زیادی از سوی صاحبنظران مسائل شهری در مورد شهرسازی مدرن مطرح شد. لبه تیز انتقادات بیشتر متوجه کیفیات کالبدی- فضایی نامطلوب حاصل از نظام شهرسازی بود. پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

از این رو، در تلاش برای یافتن راهکار مناسب برای طرح شهر مطلوب شهروندان در برابر اوضاع نابسامان شهرسازی مدرن، گرایشها و دیدگاه های جدیدی در عرصه شهرسازی جهان مطرح شده است یاد میشود.

« جنبش پیادهگستری » که از آن با عنوان در مراکز کهن شهری ایران، به رغم وجود شبکه های معابر پیاده گسترده و منحصر به فرد، نظیر راسته ها و گذرهای بافت قدیم، به دلیل حاکمیت نگرش مدرنیستی به فضاهای شهری و سلطه بی قید و شرط اتومبیل، چندان وقفه ای به مقوله احیا و ساماندهی آنها نشده و اغلب این شبکه ها و فضاهای ارزشمند بی آنکه جایگاه روشنی در میان عملکردهای شهری داشته باشند، در چارچوب طراحیهای با بینش محدود و برونزا، مقهور و مهجور مانده اند و درست به همین دلیل(از دست رفتن عملکردها ) دوران رو به زوال و سیر قهقرایی خود را طی مینمایند.

این مراکز به سبب آنکه بر پایه مقیاسهای انسانی و با حرکت کند پدید آمده اند، حضور اتومبیل و حرکت سریع به عنوان اولین عامل تخریب پیکره منسجم بافتها ایفای نقش نموده و تامین دسترسی سریع به قیمت قربانی شدن کالبدهای با ارزش گذشته آنها انجامیده است .

مهندسی مجدد فرایندها و تأکید بر فرایندمحوری، یکی از ابزارهایی است که در شرایط ویژه می تواند بهبود و پیشرفتی شگفت انگیزی را در ساختار و بافت سازمان ها یعنی قلب سازمان، آنجایی که کار عملاً انجام می شود، به وجود آورد و آنها را در مرحله برومندی اما در سطحی بالاتر و رو به جلو نگه دارد و یا به این مرحله برساند (رحمان زاده هروی، ۱۳۸۶).

نمونه پروژه مکان گزینی در اماکن شهری برای آشنایی بیشتر با محتویات این پایان نامه قرار داده شده است

متأسفانه بیشتر شرکت ها و سازمان ها درکشور ما به خصوص سازمان های دولتی (که بخش خصوصی در آن نوپا و به شدت ضعیف می باشد و هنوز بخش دولتی به عنوان اصلی ترین متولی شناخته می شود) بنیان سازماندهی خود را بر تخصصی کردن کارها و بخش نمودن فرایندها به وظیفه های ساده گذاشته اند. دانش نخستین منبع راهبردی برای شرکت ها در قرن ۲۱ است. پژوهشگران و متخصصان تلاش می کنند دریابند، چگونه منابع دانش به صورت موثری گردآوری و مدیریت شود تا بتوان به عنوان مزیتی رقابتی از آن استفاده کرد.

بنابراین قبل از اقدام به مبادرت بر اجرای طرح های مدیریت دانش ، سازمان ها نیازمند ارزیابی زیر سیستم های سازمانی و منابع موجود خود هستند تا مهمترین و بهترین راهبرد مدیریت دانش را برای خود شناسایی کنند.

مدیریت دانش امر جدیدی نیست، تمدن های بشری از نسلی به نسل دیگر اقدام به نگهداری و انتقال دانش، برای درک گذشته و پیش بینی آینده، می نمودند. در محیط های تجاری پیچیده و پویای امروزی تشنگی برای دانش، روز به روز دامنه و عمق گسترده تری می یابد. دانشی که به شدت در حال تغییر و در بیرون از سازمان ها در حال انتشار است. فناوری اطلاعات و اینترنت نیز چالش های جدیدی را در خلق، نگهداری و مدیریت دانش به وجود آورده است.

نقش فضاهای پیاده در حیات شهری

شرایط زندگی معاصر تنها در محل کار یا خانه تعریف نمی شود.توسعه فناوری ها ومدیریت زندگی شهری،اوقات فراغت را به عنوان مفهومی نو و در قالب تجربه گردشگری شهری تعریف کرده است..فضاهای شهری بخش مهم و تاثیرگذاری در زندگی روزمره مردم شده است.

به طوری که اکثر رویدادها ورفتارهای اجتماعی،فرهنگی،سیاسی و ارتباط همه جانبه افراد جامعه با یکدیگروبا خودشهردر این گونه فضا رخ می دهد.انسان جامعه مدرن بخش اعظمی از زندگی خود رادرانبوه توده ها وغریبه ها سپری می کند،لذا ناخودآگاه به زائری تبدیل می شود که دربستر شهری،مکان ها وحتی اشیاء،فضای معنوی،اصالت وارزش راجستجو می کند.(cohen,۲۰۰۹,به نقل ازپاپلی یزدی وستایی،۱۳۸۶)

در جامعه ای که درحال گذر از زندگی کهن خود است،متاسفانه،تمام نمودهای زندگی شهری شکلی کارایی به خود گرفته وذهنیت انسان از تجربه اصیل وواقعی مکان های شهری،به محل انتزاع وجذابیت های کاذب تبدیل شده و انسان در فضای مجازی گم شده است.

نتیجه این امر قطع رابطه طبیعی انسان با شهر است.اما این مساله نمی تواند منافی پتانسیل های محلی شهرشود،فضاهای شهری پیاده پاسخی برای نیاز عالی انسان در شهر است.

شهر تنها تراکم فیزیکی بناها و راه ها نیست،بلکه بستری است که موجه تعالی،کمال و تبلور مدنی جامعه است.باز تعریف نواحی وفضاهای شهری پیاده و ایجاد کیفیت در آنها مکانی است برای پر کردن خلاء ناشی از مناسبات به اصطلاح مدرن که  البته ملزم به برنامه ریزی نیز است،از یک سو نواحی شهری،جاذبه های تاریخی،فرهنگی،طبیعی و اجتماعی بسیاری دارند که می تواندآنها را به عنوان مقصد گردشگری و خاطره تعریف کند-مرکزتاریخی،رود،دره ها،باغ-راه ها،مراکز خرید،اماکن مذهبی،محورهای ارزشمند فرهنگی و..

از این دسته است-و از سوی دیگر دیداردوستان،خرید،تفریح،بازدید از میدان فرهنگی و طبیعی،زیارت،حضور در مراسم اجتماعی و سفرهای روزانه،انگیزه های گوناگونی است که می توان با انطباق این دوبعد برهم،یکی از زمینه های توسعه پایدارشهری را فراهم کرد.توسعه فضاهای پیاده و انسان مدار شهری از جنبه های فنی متعددی قابل تبیین است ولی آنچه مدنظراست نقش هایی است که مردم را به مکانها پیوند زده وموجب خاطره وسرزندگی میشود.

-عمده این نقش ها عبارت است از:ادراکی،اجتماعی-فرهنگی،اقتصادی،فراغتی،زیست محیطی.

نقش ادراکی

مهمترین کارکردراه،استفاده از تجربه حرکت برای درک توامان کالبد و خاطره شهر است(لینچ،۱۳۵۵)یکی از اهداف پیاده راه هاارتقای تصویر ذهنی شهروندان از طریق جلب توجه مکان های اجتماعی-تاریخی است.این تصویر باحفظ کاربری های خرد در مقیاس محلی تقویت میشود(تیبالدز،۱۳۸۵)

ادراک محیطی بسته به شیوی جابجایی انسان تغییرمی کند. پیاده روی بیشترین نزدیکی را به محیط داردوبنابراین اجازه می دهد که فرایند تفسیرو به خاطر آوردن منسجم تر باشد.

نقش اجتماعی-فرهنگی

وقوع حیات مدنی واجتماعی،نیاز به آن دسته ازفضاهای شهری دارد که جمعی است،مقیاس وشکل فضاشکلگیری فضای جمعی و اتفاق آن جمع نیست،حوادث و رویدادهای خاطره انگیزندکه سبب ذهنیت ساز بودن اهمیت دارند.

نقش فراغتی

گردش شهری یکی از اشکال گذران اوقات فراغت است که پیاده راه ها می تونند بیشترین سهم رادربرآورده کردن این نیاز داشته باشند.شاید فضایی مثل پارک هم بتواند این نقش را ایفا کند ولی وجه تفاوت پیاده راه با اینگونه فضاها گره خوردن زندگی روزمره شهروندان باآنها وثبت خاطره جمعی است مسیرهای توام با نشانه ها و نقاط عطف و تاریخی،به مثابه مکانی برای قرائت سناریوی شهری وحفظ پایداری خاطره ی شهر است.

میدان امام حسین به عنوان نقطه شروع پیاده راه،دارای اهمیت بسیاری است.این میدان از طرفی به نام مبارک امام حسین مزین است و قرار است ویژگیهای یک پیاده راه مذهبی را داشته باشد،از طرفی این میدان قراراست در ماههای عزاداری،محلی برای حضور هیات ها باشد.

بنابراین طرح میدان امام حسین به نوعی مبین فرهنگی ایرانی اسلامی است و از طرف دیگر باید المان مذهبی را نیز داشته باشد.طرح یک شمسه در وسط میدان به عنوان یک طرح پیشنهادی در حال حاضر مورد توجه قرار دارد،اما همچنان این طرح در حال تکمیل است.

حساسیت برای طراحی میدان شهدا با توجه به سابقه ی تاریخی این میدان بسیار زیاد بوده است.از این رو طرح های گوناگونی برای این میدان که انتهای پیاده راه 17شهریور است،پیشنهاد شده است.پیاده راه 17شهریور به سه محدوده تقسیم میشود ،محدوده کلان یا فراگیر و محدوده مداخله.

محدوده کلان یا فراگیر: این محدوده شامل خیابان شیخ صفی،میدان گرگان،خیابان شهیدفتاحی منش،شیخ الرئیس و..است. که حدود ۶۵۰ هکتارمیشود.محدوده بلافصل این طرح شامل 100هکتار تاثیری مستقیم بر این محدوده شهری دارد.

محدوده مداخله:بخشی از طرح است که در آن عملیات پیاده راه سازی انجام میشود و در حدود ۴۱ هکتار مساحت دارد. پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

این پروژه از مهمترین طرح های اجرایی شهرداری تهران در سال ۱۳۹۱ است که توجه کارشناسان و صاحب نظران را به خود جلب کرده ولی اطلاع رسانی و مشارکت اجتماعی مردم در این پروژه باعث نکوهش برخی مدیران شد و برخی نیز از عدم فوریت این طرح در این زمان سخن گفتند.از سوی دیگر تقویت نگرش پیاده روی توسط مردم،ساماندهی و ارتقای سطح کیفی میدان و این خیابان شاخص و نیز ایجاد پیاده راه آئینی تهران از مهمترین دلایل احداث آن توسط میدان شهری و مجری طرح عنوان شد.

-جزئیات دیگری از طرح ساماندهی میدان امام حسین و خیابان 17شهریور:

به منظور بررسی وتحلیل ویژگی های شهری محور17شهریور ومیدان امام حسین و شهدا در ابتدا و انتهای محور،بررسی و مطالعات در سه حوزه راهبردی(فراگیر)،موثر(بلافصل)و محلی(مداخله) صورت گرفته است.بررسی سنجش وضعیت عمومی حوزه و ارزیابی اثرات حذف تردد سواره از محور در بافت پیرامونی و تغییرات مورد نیاز در طرح های فرادست(تفصیلی)راشامل میشود و در یک چارچوب کل نگر،برنامه کلی طراحی شهری مجموعه محور و دومیدان در هماهنگی با بافت پیرامونی تدوین میشوند.

در حوزه مداخله برای پلاک های واقع در امتداد خیابان 17شهریور و دو میدان امام حسین وشهدا،به مساحتی تقریبی 41هکتار مداخلات مستقیم و اقدام اجرایی به منظور ساماندهی و ارتقای کیفیت مجموعه و دستیابی به یکسری فضاهای شهری مطلوب تعریف شده و به ترتیب تکلیف همه پلاک ها و عرصه های واقع در آن روشن میشود.

اهداف و راهبردهای اصلی پروژه پیاده راه سازی خیابان 17شهریور

-احیای خاطره تاریخی میادین باتاکید بر مبارزات مردمی در دوره انقلاب اسلامی

-ارتقای کیفیت محیطی،اجتماعی واقتصادی مجموعه میادین وخیابان17شهریور واقع در محدوده مداخله طراحی

-ارتقای کیفیت فضایی و کالبدی میدان ها و خیابان با استفاده از الگوهای مناسب و منطبق برسیر تحول شکلگیری آنها و پهنه های شهری مجاور آن پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

-توسعه اقتصادی محدوده طرح و حوزه بلافصل آن از طریق اشاعه فعالیت های فرهنگی،مذهبی و آیینی مجموعه در افق طرح

-ارتقای کیفیت زیست محیطی مجموعه،توسعه فضاهای عمومی و گردشگری با اجرای طرح های موضعی و موضوعی برای عمران و توسعه کیفی و محیطی مجموعه

-سامان دهی سیما و منظر شهری میادین و محور و امتدادهای مهم و اصلی هم پیوند با آن با تاکید بر هویت معماری و شهرسازی ایرانی و اسلامی

نوﺷﻬﺮﮔﺮاﯾﯽ و ﻧﻈﺮﯾﻪی رﺷﺪ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ :

رﺷﺪ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﺑﻪ اﺻﻮل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺷﯿﻮ هﻫﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی دﻻﻟﺖ دارد ﮐﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪ آن اﻟﮕﻮﻫﺎی ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮ ﺣﻤﻞ  و ﻧﻘﻞ و ﮐﺎرﺑﺮی زﻣﯿﻦ است. در واﻗﻊ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت رﺷﺪ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ، اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻓﺸﺮده ای ﻫﺴﺘﻨﺪ(ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﮐﺎرﺑﺮ یﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻂ، ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎی ﭘﯿﺎده، ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻫﺎی ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ و ﻣﺤﯿﻂ ﺣﺎﻣﯽ ﭘﯿﺎده) ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻃﺮﯾﻖ اﺛﺮﮔﺬاری ﺑﺮ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﺳﻔﺮ ﻣﺮدم، ﺑﻪ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮ اﻫﺪاف ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻼﻣﺖ ﮐﻤﮏ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻧﻮﺷﻬﺮﮔﺮاﯾﯽ ﻧﯿﺰﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﺟﻨﺒﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﻗﺮن ﺑﯿﺴﺘﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻠﻖ آﯾﻨﺪه ای ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺮای ﻫﻤﻪ اﺳﺖ.

ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻧﯽ دﯾﮕﺮ ﻧﻮﺷﻬﺮﮔﺮاﯾﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از ﺷﯿﻮ هﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺮای ﺧﻠﻖ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﺟﺬا بﺗﺮ، ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮ و زﯾﺴﺖ ﭘﺬﯾﺮﺗﺮاﺳﺖ. اﯾﻦ اﺻﻮل ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﭼﺸﻤﮕﯿﺮی دﺳﺘﺮﺳﯽ را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﯿﺪه و ﺳﺮاﻧﻪی ﺳﻔﺮ ﺧﻮدرو را ﮐﺎﻫﺶ دﻫﺪ. ﺑﺮای ﻧﻮﺷﻬﺮﮔﺮاﻫﺎ، ﻣﮑﺎ نﻫﺎی ﺷﻬﺮی دوﺳﺘﺎر ﭘﯿﺎده، ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﺮای زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ.

-ﺟﻨﺒﺶ ﺷﻬﺮ ﺳﺎﻟﻢ:

ﺣﻤﻞوﻧﻘﻞ، ﯾﮑﯽ از ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻫﺎی ﮐﻠﯿﺪی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰی ﺷﻬﺮی ﺳﺎﻟﻢ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻣﻨﺸﻮر اﺳﺎﺳﺎً ﺑﻪ رﺳﻤﯿﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺷﯿﻮ هﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﻣﻌﮑﻮس ﻧﻤﻮدن واﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﺧﻮدرو و ارﺗﻘﺎء ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻫﺎ و ﺣﺎﻟﺖﻫﺎی ﭘﻮﯾﺎی ﺣﻤﻞ وﻧﻘﻞ ﺑﺎﺷﯿﻢ.

-ﺟﻨﺒﺶ ﭘﯿﺎده راه ﺳﺎزی

در ﭼﻨﺪ دﻫﻪی ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺟﻨﺒﺶ ﭘﯿﺎده راه ﺳﺎزی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ ﻧﻮﯾﻦ ﺑﺮای ﮐﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﺧﻮدروﻫﺎ در ﻣﺮاﮐﺰ ﺷﻬﺮی و اﻓﺰاﯾﺶ زﯾﺴﺖ ﭘﺬﯾﺮی آن در ﺳﺮاﺳﺮ ﺷﻬﺮﻫﺎی ﺟﻬﺎن ﺗﺴﻠﯽ ﯾﺎﻓﺘﻪ و از ﺑﻮﮔﻮﺗﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﻨﮕﻼدش، رﻧﺴﺎﻧﺴﯽ در ﺑﺎزآﻓﺮﯾﻨﯽ ﻣﺮاﮐﺰ ﺷﻬﺮی ﺧﻠﻖ ﮐﺮده اﺳﺖ.ﻣﻔﻬﻮم اﻣﺮوزی ﭘﯿﺎده راه ﺳﺎزی ﭘﯿﺪاﯾﺶ ﺧﻮد را ﻣﺪﯾﻮن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت دﻫﻪ ﻫﺎی ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻫﺰﯾﻨ ﻪﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﻬﺎرﻧﺎﺷﺪﻧﯽ ﺧﻮدروﻫﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﯾﺪ. پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

از اﯾﻦ دوران ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﯿﺮوﻣﻨﺪﺗﺮﯾﻦ و اﺛﺮﮔﺬارﺗﺮﯾﻦ ﺟﻨﺒﺶﻫﺎی ﻃﺮاﺣﯽ ﻣﺠﺪد ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ ﺟﻨﺒﺸﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﺴﯿﺎری از ﺷﻬﺮﻫﺎ را ﺗﻐﯿﯿﺮ داده اﺳﺖ. ﭘﯿﺎد ه راه ﺳﺎزی ﯾﮑﯽ از ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎی ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺗﺮاﻓﯿﮏ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﮐﺎﻫﺶ اﺛﺮات زﯾﺎنﺑﺎر زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ در  ﻧﺘﯿﺠﻪی ﺧﻮدرو-ﻣﺤﻮری، اﻓﺰاﯾﺶ اﯾﻤﻨﯽ اﻓﺮاد ﭘﯿﺎده، ﭘﺲ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎ ﺑﺮای ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﭘﯿﺎده و ﺑﺪون ﺗﺮاﻓﯿﮏ و اﺳﺎﺳﺎً ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺤﯿﻂ ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﺮای زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ.

ﺑﯿﺎﻧﯽ دﯾﮕﺮ، ﭘﯿﺎده راه ﺳﺎزی ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻓﺮآﯾﻨﺪی اﺳﺖ ﮐﻪ در آن ﻓﻀﺎی ﺧﯿﺎﺑﺎن از ﺧﻮدروﻫﺎ و دﯾﮕﺮ وﺳﺎﯾﻞ ﻧﻘﻠﯿﻪ ﭘﺲ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل آن اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﺳﻨﮕﻔﺮش ﺧﯿﺎﺑﺎن، اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮدن ﻣﺒﻠﻤﺎن و ﺟﺰﺋﯿﺎت دﯾﮕﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﯽﺷﻮد.

معیارهای ارزیابی پیاده راه ها

در مکان یابی وطراحی پیاده راه ها،ضروری است بیش از هر چیز به این نکته توجه گردد که این امر ابعادمختلفی رادر برمیگیرد.در این روند،علاوه برشهرسازان وطراحان محیط، همواره جامعه شناسان ومتفکران اجتماعی نیزنقش موثری دارند. برنامه ریزی و طراحی پیاده،صرفامحدودبه جنبه کالبدی یا ترافیکی نمی شودبلکه با اهداف وسیع اجتماعی و فرهنگی همراه است.در این قسمت به بررسی دقیق چهاربعد اجتماعی-اقتصادی،کالبدی-فضایی،دسترسی وترافیکی،وطراحی شهری برای معرفی شاخص هاومعیارها در نظرگرفته شده است.

معیارهای اجتماعی-اقتصادی

ازجمله مهمترین جاذبه های اجتماعی_اقتصادی پیاده راه ها،برگزاری نمایشگاه های فصلی و ارائه آثارهنری یا اجرای نمایش های خیابانی ونظایراینهابه منظورایجادشادابی ونشاط اجتماعی وپویایی و جذابیت فضایی است.(مرتضوی،۱۳۹۰)به علاوه،احداث پیاده راه ها عمدتابا قرارگیری در امتداد نقاط جاذب فرهنگی وتاریخی،به تقویت زندگی اجتماعی وفرهنگی می انجامد.ازدیگر شاخص های مهم در مقوله اجتماعی و اقتصادی،غلبه فرهنگ پیاده روی ونیزمیزان ایمنی و امنیت در خیابان(معینی،۱۳۸۵)و فعالیت24 ساعته فضای شهری است.

معیار عملکردی

از دیدگاه عملکردی،ساماندهی پیاده راه هااز عوامل موثر در رونق مراکز خرده فروشی سنتی وجدیدودسترسی آسان به خدمات جزئی-ولی ضروری-روزمره محسوب می شود.(مهدیزاده،۱۳۷۹).وجود کاربری های مختلط تجاری و مسکونی شرط اصلی برای فعالیت24ساعته پیاده راه ها به عنوان فضاهای شهری است و در این زمینه به خصوص می بایست به استقرارخرده فروشی ها در طبقات اول وکاربری های مسکونی در طبقات بالا تاکیدکرد. وجود مغازه های تجاری،دستفروشان،رستوران ها وکافه تریاها نیز برای ایجادجذابیت و افزایش سرزندگی و تنوع محیط(مرتضوی،۱۳۹۰)دراین میان ضروری است. پروژه مکان گزینی در اماکن شهری

معیارهای ترافیکی و دسترسی

درخصوص ترافیک و دسترسی،لازم به ذکر است که سفرهای پیاده می بایست به گونه ای در تعامل باسفرهای سواره برنامه ریزی شود.بدون حضورفرد پیاده،مسلمادیگرانواع ترددها بی معناست. بنابراین ترددپیاده باید لزوم برنامه ریزی برای انواع دیگرترددهارا فراهم سازدودربرنامه ریزی حمل ونقل درون شهری نیزدراولویت قرارگیرد.به علاوه،مسیرهای پیاده می بایست به صورت شبکه ای به هم پیوسته باشندو کلیه فعالیت های شهری را به یکدیگر متصل سازند(قریب،۱۳۸۳)بدین ترتیب ایستگاه های تاکسی ومحل توقف اتومبیل برای سواره وپیاده کردن مسافران در نزدیکی گذرگاه عابران پیاده،امری ضروری است.(پاکزاد،۱۳۸۴)